Συνομιλήσαμε με τον ηθοποιό Μιχάλη Καλιότσο , με αφορμή το έργο του Χένρι Ίψεν Βρικόλακες. 2ος χρόνος στο θέατρο Radar, η συζήτηση έχει πολύ ενδιαφέρον να δείτε τι μας λέει
Σας καλωσορίζουμε στο Culturetime.gr, με αφορμή το έργο που πρωταγωνιστείτε «Βρικόλακες» του Χ. Ιψεν, θα θέλαμε να μας πείτε δυο λόγια για την παράσταση.
Κατ’ αρχάς να σας πω ότι η παράσταση μας ανεβαίνει για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Radar σε σκηνοθεσία Αναστασίας Παπαστάθη. Με σεβασμό στο κείμενο του Ίψεν η Αναστασία καταθέτει μια ουσιώδη μετάφραση με μια καθαρή δομή και γραμμή στην σκηνοθεσία. Προσωπικά βρίσκω την μετάφραση ανθρώπινη, ρέει στην γλώσσα και στην σκέψη των ρόλων χωρίς να αλλοιώνει την σκέψη του συγγραφέα. Δουλέψαμε αρκετά στις πρόβες με αρκετούς προβληματισμούς πάνω στις διαθέσεις και τα κίνητρα των χαρακτήρων. Μου δόθηκε ο ‘χώρος’να ανακαλύψω σιγά σιγά τον χαρακτηρα του Ενγκστραντ που υποδύομαι. Χαίρομαι για αυτήν την συνεργασία με το θέατρο Radar και νιώθω ευγνώμων που συνεργάζομαι με αξιόλογους συναδέλφους (Αναστασία Παπαστάθη, Νεκτάριος Φαρμάκης, Θοδωρής Σκούρτας, Σοφία Αγγελικοπούλου) Οι Βρικόλακες του Ίψεν είναι μια γροθιά ενάντια στο ψέμα την διαφθορά και την υποκρισία. Θίγει τον καθωσπρεπισμό και τις μικροαστικές αντιλήψεις της κοινωνίας και της εκκλησίας. Αυτά τα θέματα φωτίζει η παράσταση μέσα από την οικογένεια Αλβινγκ.
Τα θέματα μιας οικογένειας , όσα χρόνια και να περάσουν είναι σχεδόν ίδια, πως το βλέπετε σήμερα τον θεσμό της οικογένειας σε σχέση και με το έργο του Ιψεν;
Η οικογένεια! Μεγάλο κεφάλαιο για όλους μας σε προσωπικό επίπεδο. Νομίζω δεν λύνονται ποτέ τα θέματα αυτά. Τα κουβαλάμε και πορευόμαστε. Στην πορεία ο καθένας δίνει τον προσωπικό του αγώνα να τα επιλύσει. Άλλος τα καταφέρνει λιγότερο άλλος περισσότερο. Σαφώς έχουν γίνει αρκετά βήματα ενδοοικογενειακής βελτίωσης λόγω της μεγάλης πλέον ενημέρωσης από το διαδίκτυο. Φοβάμαι όμως ότι σε σχέση με το έργο του Ίψεν τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και πολύ για αυτό και κάνει την παράσταση τόσο επίκαιρη. Όταν λέω οικογένεια δεν αναφέρομαι μόνο στην οικογένεια της πόλης αλλά και στην οικογένεια της επαρχίας. Πάντα πίστευα ότι στα χωριά δημιουργούνται τα μεγάλα δράματα κι αν το δει κάποιος καλλιτεχνικά πολλές ιστορίες προσφέρονται στο να γραφτούν τα καλύτερα θεατρικά έργα. Ιστορίες από οικογένειες της επαρχίας με θαμμένα μυστικά και συντηρητικές ιδέες εγκλωβίζουν πολλούς ανθρώπους να βρούνε τον εαυτό τους. Κάποιοι δεν θα τον βρούνε ποτέ γιατί φοβούνται τι θα πούνε οι άλλοι, οι γείτονες, οι συγγενείς κλπ. Εγκλωβίζονται σε μια εικόνα που θέλουν οι άλλοι να βλέπουν. Εκεί να δεις Βρικόλακες που υπάρχουν! Όπως και στην οικογένεια Αλβινγκ του Ίψεν, οι βρικόλακες δεν είναι τίποτε άλλο από τις συντηρητικές ιδέες, εκείνες που σου στερούν την χαρά της ζωής, εκείνες που σου στερούν το οξυγόνο να ζήσεις την ζωή που ονειρεύεσαι! Έχω ζήσει στην επαρχία. Ξέρω πολύ καλά τι σημαίνει αυτό το ‘τι θα πει ο κόσμος’
Έχουμε καταφέρει σαν κοινωνία να ξεφύγουμε από στερεότυπα;
Έχω την εντύπωση πως έχουμε καταφέρει μόνο να καλύπτουμε με πιο μοντέρνο τρόπο τις στερεοτυπικές μας φοβίες! Εντάξει δε είναι το ίδιο με παλιότερα. Σήμερα υπάρχουν τρία φύλλα. Υπάρχει Αυτός Αυτή και Αυτό. Νομίζω όμως ότι στην ουσία ο περισσότερος κόσμος σπάει τα στερεότυπα σε επίπεδο ενημέρωσης. Σου λέει ‘έτσι είναι σήμερα γιατί όχι, το λένε και στην τηλεόραση, αφού έτσι αισθάνεται έχει το δικαίωμα να προσδιορίζεται έτσι η αλλιώς’. Η δική μου αίσθηση είναι ότι πολλοί λίγοι αποδέχονται ουσιαστικά ένα ουδέτερο φύλο στην οικογένειά τους.
Με το ρόλο σας (Ένγκστραντ) έχετε βρει κάτι κοινό; Τι σας αρεσει στο ρόλο αυτό;
Δεν θα μπορούσα να βρω κάτι κοινό με μένα και τον Ενγκστραντ γιατί απέχει πολύ από τον τρόπο που σκέφτομαι και ζω. Μου αρέσει ο τρόπος που ελίσσεται στις δύσκολες καταστάσεις. Αλλάζει πρόσωπα και διαθέσεις προκειμένου να πετύχει τον στόχο του. Αν ήταν ζώο θα ήταν σίγουρα χαμαιλέοντάς. Θα μπορούσε να ήταν και ηθοποιός που χρησιμοποιεί την τέχνη του για να πείθει το κοινό του. Στο έργο του Ίψεν συνεχώς παίζει έναν ρόλο αλλάζει προσωπεία σαν τα πουκάμισα προκειμένου να πάρει αυτό που θέλει. Αυτά όλα τα τεχνάσματα του με έκαναν να αγαπήσω τον Ενγκστραντ και να τον δικαιολογώ μέσα μου ερμηνευτικά!
Πως βλέπετε το θέατρο στις μέρες μας; Συμφωνείτε με την μεταμοντέρνα άποψη; Ή προτιμάτε την κλασικό ανέβασμα;
Υπάρχει πληθώρα παραστάσεων για όλα τα γούστα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει άνθηση στο θέατρο και αυτό είναι καλό. Όσες περισσότερες παραστάσεις υπάρχουν τόσο περισσότερος χώρος υπάρχει για τους ηθοποιούς να δουλεύουν. Δεν διαχωρίζω το μεταμοντέρνο θέατρο από το κλασικό. Για μένα υπάρχει μόνο το αληθινό θέατρο, εκείνο το θέατρο που κάνει τους θεατές να συνδέονται με αυτό που βλέπουν στην σκηνή. Η ειλικρίνεια κάνει μια παράσταση κλασική και μεταμοντέρνα μαζί. Οτιδήποτε όμως ξεκινάει από μια κενοδοξία για εντυπωσιασμό και καλά να ταράξει τα νερά που λένε, ενώ η πρόθεση βρίσκεται μίλια μακριά από την ειλικρίνεια και την αλήθεια ε αυτό είναι μόνο εφέ και ο κόσμος έχει κουραστεί από το εφέ. Ευτυχώς!
Έχετε αντιμετωπίσει πολλές δυσκολίες στη δουλειά σας και πως καταφέρατε να τις ξεπεράσετε;
Από δυσκολίες άλλο τίποτε. Πολλές φορές είπα θα τα παρατήσω και θα κάνω κάτι άλλο αλλά δεν έκανα ποτέ κάτι άλλο, έκανα μόνο θέατρο. Ναι έχει δυσκολίες η δουλειά μας αλλά έχει και πολλές ωραίες στιγμές. Όσο πιο γρήγορα αποδεχτείς τις δυσκολίες τόσο πιο εύκολα θα βρεις τον δικό σου τρόπο να εξελίσσεσαι ως καλλιτέχνης. Δεν σου λέει κανένας στην σχολή ότι είναι εύκολο επάγγελμα. Παίρνεις την ευθύνη πάνω σου. Πάντως η μαγεία μέσα από τις πρόβες η γνώση που σου ανοίγεται μπροστά, η ίδια η παράσταση η εμπειρία του κοινού και της έκθεσης, το μοίρασμα, η συνάντηση με τους ρόλους, τους συγγραφείς, τους λοιπούς συντελεστές ενδυματολόγους μουσικούς φωτογράφους σκηνογράφους κλπ είναι μεγαλύτερη από τις δυσκολίες. Α, και πρέπει να το θέλεις πολύ αλλιώς δεν κάνεις για αυτό το επάγγελμα.
Τι είναι για εσάς το θέατρο;
Συναντήσεις! Με έργα συγγραφείς εποχές ατμόσφαιρες ανθρώπους! Πείραμα, παιχνίδι, μεταμόρφωση, πολιτική πράξη, στάση ζωής, παράθυρο με θέα και πολλά άλλα.
Σας τρομάζει η ιδέα της τεχνητής νοημοσύνης;
Με τρομάζει η ιδέα να φτάσουμε στο σημείο να βλέπουμε στην σκηνή ηθοποιούς φτιαγμένους από την τεχνητή νοημοσύνη. Συνεπώς με τρομάζει η ιδέα μέχρι που μπορεί να φτάσει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Ποιος είναι αγαπημένος σας ρόλος ;
Δεν έχω αγαπημένους ρόλους. Έχω αγαπημένα έργα. Με ενδιαφέρει η συνολική ατμόσφαιρα σε ένα έργο ο κόσμος που δημιουργείται μέσα σε αυτό από τις πρόβες και οι συναντήσεις με τους ανθρώπους που φτιάχνουμε μια παράσταση. Μου αρέσει πολύ ο Ριχάρδος ο Γ του Σαίξπηρ αλλά αν οι συνθήκες στις πρόβες είναι τοξικές η δεν υπάρχει ουσιαστική επικοινωνία με τους υπόλοιπους συντελεστές που πάμε να φτιάξουμε κάτι συνολικό δεν με ενδιαφέρει καθόλου να παίξω τον Ριχάρδο Γ!
Ετοιμάζετε κάτι άλλο αυτήν την περίοδο;
Εχω ξεκινήσει γυρίσματα για μια νέα σειρά που λέγεται ‘Από ήλιο σε ήλιο’ σε σκηνοθεσία Βασίλη Τσελεμέγκου και Χρήστου Αναγνωστόπουλου η οποία θα προβάλλεται στην Ερτ1. Η σειρά διαδραματίζεται στη Σέριφο των αρχών του 20ού αιώνα και επικεντρώνεται στην ιστορική απεργία των μεταλλωρύχων το 1916. Παράλληλα συντονίζω για δεύτερη χρονιά μια ομάδα ερασιτεχνών ηθοποιών στην Σαλαμίνα και φέτος θα δουλέψουμε πάνω στο έργο του Γιάννη Ρίτσου ‘Τα ραβδιά των τυφλών’. Πέρυσι παρουσιάσαμε για 8 παραστάσεις τις Οχτώ γυναίκες κατηγορούνται του Ρομπέρ Τομά με τον διασκευασμένο τίτλο Ποιος σκότωσε τον Αντρέ. Υπάρχουν στα σκαριά η συμμετοχή μου σε μια μεγάλου μήκους ταινία και μια μικρού μήκους λεπτομέρειες των οποίων δεν μπορώ ακόμη να ανακοινώσω.
Κλείνοντας γράψτε μας μια ατάκα από το έργο που σας έχει μείνει.
«Η συνείδηση είναι κακός μπελάς»
Ευχαριστώ πολύ Κατερίνα Γρυλλάκη