Συνέντευξη με την Στέβη Λύτρα
Συνομιλήσαμε με την δημιουργό της παραστάσης “Σπυριδούλα” , δείτε τι μας είπε
1.Είσαι συγγραφέας, σκηνοθέτις και σκηνογράφος. Ποια από τις τρεις ιδιότητές σου παίρνει τελικά τον πρώτο λόγο όταν δημιουργείς μια παράσταση;
Δεν μπορώ να τις ξεχωρίσω πραγματικά. Η συγγραφή, η σκηνοθεσία και η σκηνογραφία λειτουργούν για μένα σαν ένα ενιαίο πράγμα. Ξεκινώ από την ιστορία, αλλά πολύ γρήγορα τη βλέπω και τη φαντάζομαι ως εικόνα και ως σκηνικό κόσμο. Ίσως τελικά να προηγείται η σκηνογράφος μέσα μου, γιατί σκέφτομαι πρώτα με εικόνες.
2. Τι σε ενδιαφέρει περισσότερο ως δημιουργό: η ίδια η ιστορία ή η ανθρώπινη ψυχολογία πίσω από αυτήν;
Η ανθρώπινη ψυχολογία. Η ιστορία είναι η αφετηρία, αλλά αυτό που με ενδιαφέρει πραγματικά είναι οι άνθρωποι πίσω από αυτήν: τι τους οδηγεί, τι φοβούνται, τι κρύβουν και πώς διαμορφώνονται μέσα από όσα τους συμβαίνουν. Εκεί βρίσκω και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το θέατρο.
3. Στα έργα σου υπάρχει συχνά μια σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης. Είναι κάτι που σε γοητεύει καλλιτεχνικά ή κάτι που αισθάνεσαι ότι πρέπει να φωτίσουμε κοινωνικά;
Νομίζω πως είναι και τα δύο. Με γοητεύει καλλιτεχνικά η σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης, γιατί κρύβει πολυπλοκότητα και αλήθεια. Ταυτόχρονα όμως πιστεύω ότι το θέατρο έχει τη δύναμη να φωτίζει όσα η κοινωνία συχνά προτιμά να κρύβει. Με ενδιαφέρει να κοιτάζω το σκοτάδι χωρίς να το εξιδανικεύω, αλλά προσπαθώντας να καταλάβω από πού γεννιέται.
4. Έχεις επιλέξει και στο παρελθόν να φωτίσεις πρόσωπα και ιστορίες με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα. Υπάρχει ένας κοινός άξονας στις ιστορίες που σε τραβούν;
Ναι. Με ενδιαφέρουν οι ιστορίες ανθρώπων που συχνά μένουν στη σκιά και δεν ακούγεται η φωνή τους. Με συγκινούν οι άνθρωποι που παλεύουν, που κουβαλούν πληγές αλλά συνεχίζουν να προχωρούν. Ίσως αυτός να είναι ο κοινός άξονας στις ιστορίες που επιλέγω: η ανάγκη να δώσω χώρο και φωνή σε ανθρώπους που αξίζει να τους θυμόμαστε.
5. Το «La Spina Rossa» πραγματεύεται τη βία κατά των γυναικών και τώρα επιστρέφεις σε ένα αντίστοιχο κοινωνικό ζήτημα μέσα από το θέατρο. Είναι τυχαίο ή αποτελεί πλέον έναν προσωπικό θεματικό άξονα στη δουλειά σου;
Δεν είναι τυχαίο. Η βία κατά των γυναικών είναι ένα θέμα που με απασχολεί βαθιά, όχι μόνο καλλιτεχνικά αλλά και ανθρώπινα. Με ενδιαφέρει να φωτίζω τις διαφορετικές μορφές της βίας και κυρίως τις ψυχολογικές συνέπειες που αφήνει στους ανθρώπους. Νομίζω πως έχει γίνει πλέον ένας προσωπικός θεματικός άξονας στη δουλειά μου, γιατί αισθάνομαι την ανάγκη να μιλώ γι’ αυτά που συχνά μένουν στη σιωπή.
6. Πόσο διαφορετικό είναι να μιλάς για τη βία μέσα από ένα μυθιστόρημα και πόσο μέσα από τη ζωντανή θεατρική πράξη;
Είναι πολύ διαφορετικό. Στο μυθιστόρημα υπάρχει μια απόσταση· ο αναγνώστης δημιουργεί τις εικόνες μέσα του. Στο θέατρο όλα συμβαίνουν μπροστά σου, ζωντανά, και ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με τους ανθρώπους και τα συναισθήματά τους. Είναι πιο άμεσο και, πολλές φορές, πιο σκληρό. Ταυτόχρονα όμως έχει μια μεγάλη δύναμη: δημιουργεί μια κοινή εμπειρία και μια άμεση επικοινωνία ανάμεσα στη σκηνή και το κοινό.
7. Έχεις μεγαλώσει στην Ιτέα Φωκίδας, ενώ γεννήθηκες στην Αθήνα. Πόσο έχει επηρεάσει η επαφή σου με την επαρχία και την ελληνική κοινωνία τον τρόπο με τον οποίο παρατηρείς τους ανθρώπους;
Με έχει επηρεάσει πολύ. Η επαρχία σου δίνει μια διαφορετική σχέση με τους ανθρώπους· οι ζωές είναι πιο κοντά, οι σχέσεις πιο άμεσες, αλλά και η κοινωνία πολλές φορές πιο κλειστή. Μεγαλώνοντας στην Ιτέα έμαθα να παρατηρώ περισσότερο τους ανθρώπους, τις συμπεριφορές, τις σιωπές και όσα δεν λέγονται. Νομίζω ότι αυτή η παρατήρηση έχει περάσει βαθιά και στον τρόπο που γράφω και δημιουργώ.